در آن نیامده ایّام

حسن صنوبری گوید

در آن نیامده ایّام

حسن صنوبری گوید

ثُمَّ نَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ :
الْجِهَادَ الْجِهَادَ عِبَادَ اللَّهِ
أَلَا وَ إِنِّی مُعَسْکِرٌ فِی یَومِی هَذَا
فَمَنْ أَرَادَ الرَّوَاحَ إِلَى اللَّهِ
فَلْیَخْرُجْ .

طبقه بندی موضوعی

غم، شادی، جشن، سوگ

دوشنبه, ۲۹ شهریور ق.ظ

وقتی شادی و شادمانی حقیقی نباشد، ابتذال و لهو و محض سرگرمی به جایش می‌آید.

وقتی اندوه و سوگواری واقعی نباشد، فسردگی و خمودگی و دلمردگی. غم هم مثل شادی از نیازهای ضروری آدمی است و اتفاقا وقتی اتفاق بیفتد روح را به انبساط می‌رساند. دل را زنده می‌کند نه مرده. به شرطی که غمش از آن غم‌های خوب باشد. نه غم کم و زیاد دنیا. غم عشق. غم امام حسین (ع).

باز به قول رفیق قدیمی‌مان حافظ :

چون غمت را نتوان یافت مگر در دل شاد

ما به امید غمت خاطر شادی طلبیم

باری، ما در اندوه دستی داریم. یعنی در رسیدن به غم‌های خوب و گردهم‌آیی و آیین جمعی‌اش موفقیت‌هایی کسب کرده‌ایم. اما در شادی هنوز می‌لنگیم. بیشتر آهنگ‌ها و شعرهایی که بازار را گرفته‌اند و نیز حافظۀ ما را، غمگین‌اند (چه غم متعالی اصیل چه غم مبتذل پاپ). بهترین تجمعات آیینی‌مان هم بر محور غم‌اند: محرم و صفر و پایان ماه رمضان. گردهماییِ باشکوه شادی‌محور نداریم  آنچنان. در سطح ملی فقط یک 22بهمن است که هرسال دارد رسمی‌تر برگزار می‌شود و به جز مردمش بقیه‌اش جای پرسش و عدم برنامه‌ریزی و عدم خلاقیت دارد. این بحث را جای دیگر پرداخته‌ام و می‌پردازم. در فضاهای محدودتر هم: جشن‌های عروسی ایرانی و اسلامی با آن‌همه خلاقیت‌ها و آیین‌ها و فرهنگ‌های جالب و هنرمندانه و زیبای هر منطقه و هر قومیت همه قلب ماهیت شدند به مراسمات احمقانه و پرخرج و بی‌نمک و بی‌لذت و تکراری. و گاه مبتذل و گناه‌آلود و خجالت‌آور. در جشن‌های آیینی، جشن عبادت‌ها دچار خطر تقلید از همان جشن عروسی‌ها شده‌اند. جشن‌های مولودی‌خوانی و جشن تولدها شاید از بهترین‌ها باشند که البته آن‌ها هم مشکلات خودشان را دارند. مثلا وسط مولودی میلاد، آقای مداح (عموما به خاطر عادت!) هول می‌شود گریز می‌زند به صحرای کربلا! مجلس شادی مجلس عزا می‌شود! توی آسمان ملائکه دارند می‌گویند می‌خندند روی زمین رفقای ما دارند گریه می‌کنند!

شاید باورتان نشود که خیلی از جوان‌ها فقط به خاطر تماشای «یک تجمع شاد و رنگین و شلوغ در خیابان» به جنبش سبز پیوستند. خیلی‌هاشان را می‌شناختم که اصلا سیاسی نبودند، زود پیوستند و زود هم گسستند. وقتی نیازهای روحی پاسخ‌های صحیح و به‌آیین خود را نداشته باشند، تبدیل به عقده می‌شوند و انگیزه‌های سیاسی و کاسبکارانه به راحتی رویشان سوار می‌شوند. اینهمه دکان که به اسم «رواشناسی» «دعانویسی» «فالبینی» «جادوگری» «انرژی درمانی» «عرفان» دارند زن‌ها را تلکه می‌کنند همه بر همین نیازها و عقده‌ها سوارند (نه هر روانشناسی و عرفان و حتی جادوگری!...)

بگذریم.

من حاضرم یک ستاد برنامه ریزی و ایده پردازی ویژه جشن‌ها (چه آیینی چه ملی چه انسانی ...) راه بیاندازم جمعی شویم و یک سال روی این موضوع کار کنیم. از این هم بگذریم.

اکنون عید غدیر را در پیش داریم که به گفتۀ پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) برترین عید امت اسلام است، و به گفتۀ رئیس مذهب ما  امام جعفر صادق (ع) : 

«هو عید الله الاکبر،و ما بعث الله نبیا الا و تعید فى هذا الیوم و عرف حرمته و اسمه فى السماء یوم العهد المعهود و فى الارض یوم المیثاق الماخوذ و الجمع المشهود.»

هر پیامبری در هر دوره‌ای این روز را شاد بوده و عید گرفته. وای ما اگر این روز را شاد نباشیم و به شادی و عظمتش نیندیشیم و جشن نگیریمش.


نظرات  (۶)

  • دِیـــــگــَر سُـــــــو
  • کاملا موافقم ؛ حتی همان عید نوروز هم کم کم دارد حوصله سر بر و خسته کننده میشود . دید و بازدیدها  سال به سال هم محدودتر و هم خشک تر میشود ...
    به نظر در فضای رسانه های فردگرایی چون اینستا و تلگرام دیگر جمع هم دارد به کناری می رود چه برسد به شادی های عمیق و جمعی !
    عیدتون مبارک !
    پاسخ:
    سلام و عید شما هم مبارک
    حق با شماست. این جهان فردگرایی دارد جمع‌گرایی‌ها را از محتوا تهی می‌کند و تبدیل به ظاهری رسمی اداری
    سلام عید بر شما مبارک باشد
    پاسخ:
    سلام علیکم
    و اسعدالله ایامکم خانم علیخانی
     مولودی های جمع خانم ها که دیگه بیشترشون شده کپی برابر اصل مراسم قسمت زنانه ی مجالس عروسی! با همون ظاهر و برنامه !
    جشن هایی هم که عمومی ، مثلا در بوستان های شهری برگزار میشه چیزی غیر از لودگی و اجرای چند تا موسیقی - باز به سبک مراسم عروسی -  و تقلید صدا و ... چیزی نداره !
    جشن های تلویزیونی هم که باز همون موسیقی و خواننده و فوتبالیست و بازیگر ...
    حتی تو جشن تولد بچه ها هم که با کمی خلاقیت و حوصله میشه فضای شاد و سالم برای بچه ها ایجاد کرد، دیگه خبری از اون شادی های پاک و کودکانه نیست ! جشن تولد بچه ها هم شده همون جشن عروسی منتها با میهمان های کم سن تر !
    درباره ی جشن های مدارس هم ، چیزی نگم بهتره !
    ...
    " من حاضرم یک ستاد برنامه ریزی و ایده پردازی ویژه جشن‌ها (چه آیینی چه ملی چه انسانی ...) راه بیاندازم جمعی شویم و یک سال روی این موضوع کار کنیم "
    جای همچین ستادی واقعا خالیه !


    پاسخ:
    سلام
    من جشن عبادت‌ها را تا حدی شنیده بودم، نمی‎دانستم مولودی‎ها هم چنینند. خود جشن‌های عروسی نابود شدند و حالا دارند جشن‌های دیگر را هم نابود می‌کنند
    باز جشن تولد حسنش این است که عموما کم‌تعداد است و همین کم‌تعدادی استرس «مردم چی میگن» و «حالا چی بپوشم» را کاهش می‌دهد.
    اگر تلویزیون درست شود عالم درست می‎شود. واقعا زشته که برای عیدهای مذهبی هم باز همان بازیگر و بازیکن و خواننده کفش براقش را می‌پوشد می‌آید.

    انشاالله تشکیل می‌دهیم.
    سلام

    خیلی وقته که منم دارم به شادی در مراسمات فکر میکنم. و همیشه هم فقط این جمله رو شنیدم که "ما خودمون شادین اب داریم در اسلام...". و نمیدونم چرا هیچکس یک مصداق برای این شادی ناب ذکر نمیکنه؟! 

    انشاءالله که همچین ستادی تشکیل بشه. علی الحساب ایده اش که خیلی عالیه


    و عید هم مبارک
    پاسخ:
    سلام علیکم
    اون جملۀ تاریخی و تکراری «ما خودمون داریم» اگه یه روز تبدیل شه به «ما خودمونم میتونیم داشته باشیم» همه چیز درست میشود
    به یاری خدا تشکیل می‌شود.
    محله ما در این دهه عید تا عید رسما کنسرت رایگان شده
    هرشب بلا استثنا دست جیغ هورا‎:D
    کسایی هم که واقعا دوست ندارن مراسمشون مملو از موسیقی باشه از نبود جایگزین مناسب مجبور به پذیرش این فرهنگ غلط و حرام شدن.
    امشب فکر میکردم چرا شعران و صداقشنگان عاقل و محترم فکری برای این قسمت نمیکنن؟
    مولودی جشن های چند هزار نفری که برای پخش توی هر مراسمی مناسب نیست!
    یه سری شعر آهنگین بسرایند شاعرا‎ن خوش ذوق‎;-)‎
    یه عده از خودگذشته موسیقی شناس هم یه آوائکی بهش بدن تا قابل اجرا بشه
    با یه اجرا مثل آقای فانی کار رو معرفی کنن.بخدا عاقبت بخیر میکنن همه ی مستمعین رو.
    چرا انقدر اهل ذوق کوتاهی در مورد شادی کردن تا لس آنجلس محتوای شادی های خانوادگی مارو تامین کرد؟
    چرا هنوز یه آلبوم رسمی غیرموسیقی برای عروسی عادی توی بازار نیست؟
    وقتی جشن مذهبی خنکه چه جایگزینی و جذابیت معقولی با غیر مذهبی داره؟
    پاسخ:
    :)
    با بخش‌های پایانی نظر شریفتان کاملا موافقم. من خودم در بعضی موارد حتی اقدام عملی هم داشتم.
    علی ای حال حرام بودن کل موسیقی یا نبودنش یک بحث است، اینکه موسیقی چیست یک بحث است، ظرفیت همین مداحان یک بحث است. موسیقی در اصل یعنی دانش زیبایی صدا و آوا. آواز بی ساز هم یکجور موسیقی است. حالا اگر بگوییم نه موسیقی یعنی افزوده شدن ادوات . تجهیزات به صدای خالص انسانی، کار امثال آقای فانی با آنهمه افکت هیچ فرقی با کار آقای اصفهانی ندارد. خلاصه یا به موسیقی رضایت بدهیم در حد معقول و مشروعش، یا به همان ظرفیت مداحان خوب و هنرمند اکتفا کنیم. همانها -چنانچه نمونه اش را بسیار دیدیم- توانسته اند بهترین مولودی ها را با بهترین ملودی ها بسازند. و باز به نظرم -مخصوصا در جشن مذهبی- باید این مداحی های خلاقانه و هنرمندانه در مقابل آهنگهای ضعیف و مناسبتی سیما تقویت شوند.
  • فامیل دور
  • ٖٖآدما همیشه بین شادی و غم می‌مونن
    شادی و غم تنها جفتی‌ان که با هم می‌مونن

    اونا که بین  غم و شادی باشن بهشتی‌ان
    اونا که غرق یکی شن تو جهنم می‌مونن

    علی‌محمد مودب
    پاسخ:
    والا به خدا!

    ارسال نظر

    کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
    اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">