در آن نیامده ایّام

حسن صنوبری گوید

در آن نیامده ایّام

حسن صنوبری گوید

ثُمَّ نَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ :
الْجِهَادَ الْجِهَادَ عِبَادَ اللَّهِ
أَلَا وَ إِنِّی مُعَسْکِرٌ فِی یَومِی هَذَا
فَمَنْ أَرَادَ الرَّوَاحَ إِلَى اللَّهِ
فَلْیَخْرُجْ .

طبقه بندی موضوعی

دیدن چهرۀ امام خمینی در ماه

دوشنبه, ۱۲ بهمن ب.ظ

این خاطره هرچقدر امروز به عنوان یک شایعه مطرح است، برای خیلی‎ها (به ویژه انقلابی‎های تهران، ولی نه مختص ایشان) تا سال‎های سال به عنوان خاطره مطرح بود. اما در سال‎های اخیر چه از سوی بیگانگان و دشمنان امام چه سوی بعضی از هواداران امام به عنوان یک شایعه مطرح است. بیگانگان آن را عوام‎فریبی عنوان می‎کنند و هواداران امام یک شایعۀ عادی به خاطر شدت علاقه به امام. از جمله خاطره‎نگاری «حمید داودآبادی» در تمسخر این موضوع و همچنین گفتگویی با آقای «هاشمی رفسنجانی». هاشمی در آن گفتگو حتی با طرح خاطره‎ای از امام می‎گوید امام هم به این شایعه خندید و چنین کرامتی را برای خود قائل نشد.

با همۀ این حرف‎ها به نظر این مسئله از مسائلی نیست که صحت و سقمش به راحتی در این عالم و با این ادراکات قابل بررسی باشد. اما چند مسئله مطرح است، یکی اینکه این موضوع از سوی امام ساخته و پرداخته و حتی تأیید نشده است. دوم اینکه این موضوع بر فرض صحت، دلیل هواداران امام خمینی بر حقانیت ایشان و نهضتشان نبوده است و نمی‎تواند باشد.

اما نمی‎توان گفت چنین چیزی هیچ و هرگز اتفاق نیفتاده است یا اتفاق افتادنش ذاتاً امری محال و باطل است. خیلی‎ها این خاطره را دارند. از خیلی‎ها شنیده شده که می‎گویند آن شب در تنهایی خود این تصویر را دیده‎اند و تا صبح درموردش با کسی صحبت نکرده‎اند، وانگهی صبح همین موضوع را ابتدا از دیگران شنیده‎اند و... همچنین در خیلی از خاطرات مکتوب و شفاهی این موضوع به تواتر نقل شده است، از جمله نگاه کنید به کتاب من زنده‎ام خانم «معصومه آباد»:

 به‌سرعت به کریم که دانشجوی مهندسی عمران دانشگاه پلی‌تکنیک تهران بود.. زنگ زدیم او هم گفت: قرص ماه که تهران آبادان نداره، آره اینجا هم ما داریم عکس امام روی توی ماه می‌بینیم...
هیچ‌کس در خانه نمانده بود، ساعت‌ها به ماه خیره بودیم آنچه می‌دیدیم درست بود. تصویر امام که در دل‌هایمان جا داشت اکنون در قرص ماه قاب شده بود، از هر کوچه یا زاویه‌ای...

فلذا این موضوع می‎تواند درست هم باشد اما نه به عنوان حجیت بر مردم تا ایمان بیاورند، یا در برابر مخالفان به عنوان استدلالی به آن استناد کنند، بلکه تنها به عنوان یک حجیت فردی و دلگرمی برای مردم منتظر، مبارز و زخم‎دیدۀ آن روزگار دشوار. مخصوصا که زمان حادثه در همان سال پیروزی انقلاب و چندی پیش از بازگشت امام بوده است. و الله اعلم.

علی‎ای‎حال، قیصر امین‎پور در کتاب «در کوچۀ آفتاب» (شعرهای سال 57 تا 62) یک رباعی قدیمی با عنوان «تصویر تو در ماه» برای امام خمینی با توجه به همین موضوع دارد . شعری که در «تنفس صبح» (که با گزیده‎ای از «در کوچۀ آفتاب» همراه بود) نیامده است:


در جام دلت بادۀ ناب است نهان

آمیزه‎ای از آتش و آب است نهان

اندیشۀ تصویر تو در ماه، خطاست

چون در تو هزار آفتاب است نهان



پ ن: ناظر به کامنت‎های دوستان گوید: باباجان پدر و مادر خودم هم در کمال صحت عقل و حافظه و حتی وضوح، این خاطره را دارند. دیده‎اند. ولی پدرم بنا به هشدارهای بعضی از علما، خیلی مایل به تأکید و بازتعریفش نبود!
پ ن 2: قطعاً اهتمام علمای مبارز آن زمان عدم آتو دادن به دست روشنفکرها بوده است. مخصوصا که از گروه‎های رقیب مارکسیست‎ها بودند و مدام نهضت اسلامی را به خرافی‎بودن متهم می‎کردند. بعید نیست این اهتمام و احتیاط حجابِ روایت دقیق و درست و بررسی این خاطره باشد. والله اعلم.



نظرات  (۱۰)

  • آبجی خانوم
  • عنوان رو که دیدم اولین چیزی که به ذهنم اومد همون خاطره خانم آباد بود
    اگه بخوایم با عینک صرفا عقلی به همه چیز نگاه کنیم حتی وقوع خود انقلاب هم محال بود
    پاسخ:
     سطر دوم را باید با طلا نوشت
    این انقلاب پر از اتفاقات شگفت بود
    در میان لجه خون ماهی ام
    یا علی درویش حزب اللهی ام
    پاسخ:
    اشتباه نوشتی دیگه
    سلام

    در این زمینه، من خود به گوش خویشتن، از محمدحسین جعفریان مطلبی شنیدم. هنوز قائل بود که این اتفاق افتاده، و می گفت رضای امیرخانی هم معتقد است این اتفاق افتاده. یادم هست چیزهایی هم درباره انتشار این خاطره در فضای مجازی و بعدش هجمه بی بی سی و وی اُ اِی و الخ از جعفریان شنیدم که خاطرم نمی آید درست و بد نیست از خودش جویا شوی، باشد که مطلبت پروپیمان شود. آری.
    پاسخ:
    سلام
    عجب
    ممنون از این اطلاعات دست اول
    کاش آقایان جعفریان و امیرخانی هم خودشان روایت خودشان را منتشر کنند
    در میان لجه خون ماهی ام
    یاعلی درویش روح اللهی ام

    اشتباه نوشته بودم قبلا
    پاسخ:
    یاعلی
    ولی عجب بیت قشنگی است
    یادم است آن وقتها که هنوز ایشان در قید حیات بود در یک مصاحبه مکتوب، مصاحبه‎کننده از انتقادها به ظاهر و رفتار آقاسی می‎گوید (مو و ریش بلند  وظاهر درویشی و...) آن‎هم از سوی مذهبی‎ها و حزب‎اللهی‎ها و... انتقاداتش کهتمام می‎شود آقاسی همین یک بیت را پاسخ می‎گوید.
    پدرم میگفت تصویر امام را خودش( بدون آنکه قبلش از کسی شنیده باشد) در ماه دیده بوده و تعجب کرده.
    میگفت همان لحظه با کسی تماس گرفته تا مطلب را به او بگوید ولی احتیاط بخرج داده و از گفتنش منصرف شده. اما، همین که گوشی را گذاشته دوست دیگری به او زنگ زده و بهش گفته که عکس امام را در ماه دیده است!!
    پاسخ:
    ممنون از نقل این خاطره
    این خاطره‎ها در خانه‎های زیادی حضور دارند و باید مهم انگاشته شوند به عنوان اسناد شفاهی و تاریخ شفاهی
    اون وقت این اسناد تاریخ شفاهی که فرمودید پای کامنتها نگفته اند چطوری این اتفاق افتاده؟
    مثل عکس پپسی دیگه؟
    سلام
    خوشحالم از این جسارت
    هر مطلبی و خاطره ای پای مصلحت ذبح می شود
    مادر بزرگم تا وقتی زنده بود این خاطره را نقل میکرد
    پدرم هم با اعتماد هر جا صحبتی شود تایید میکند
  • ضربان ضربان
  • استقامت بی کرامت نیست در بنیاد مرد
    بیدل

    من اولین بار دبیرستانی بودم که این روایت را شنیدم. و جنبه انکارم قوی‌تر بود. ولی این روایت که بسیاری در تنهایی خودشان دیده‌اند و صحبت نکرده اند و از دیگران شنیدهاند هم خیلی مهم است.

    علی ای حال این تبارشناسی شعرها هم خیلی خوب است. اگر این رباعی را در جایی می دیدم، بعید است که موضوعش را درمی یافتم.

    *

     من هم دیروز بعدازظهری آمدم بیان :)
    تاریخ واقعه کی بوده؟
    تیتر را که دیدم چیز دیگری را برداشت کردم
    دروغ چرا
    من هنوز هم عکس امام را در ماه می بینم 
    بدون احساسات و خرافه
    یک بار که با هم بودیم و ماه کامل بود توضیح می دهم برایت
    ولی جدا هنوز هم عکس امام در ماه است
    پاسخ:
    باید حضوری توضیح بدهی

    ارسال نظر

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">